Bilans, RZiS oraz Rpp wg UoR

2.1.              Bilans

a.                                    Równanie bilansowe - jego znaczenie i wykorzystanie w rachunkowości

Tworząc bilans należy pamiętać, że suma aktywów jest równa sumie pasywów. Przekształcając to równanie możemy policzyć kilka innych elementów bilansu.

Aktywa = Pasywa

Aktywa netto = Kapitał własny

Aktywa netto = Pasywa - Kapitał Obcy

Kapitał własny = Aktywa - Kapitał Obcy

Przekształcać można w nieskończoność, pamiętając o zasadach znanych z matematyki, oraz z elementów, które składają się na poszczególne wyrazy.

Aktywa = Aktywa Trwałe + Aktywa Obrotowe

Pasywa = Kapitał własny + Kapitał Obcy (Zobowiązania)

Aktywa netto czyli to co rzeczywiście posiadamy jak pozbędziemy się wszelkich Zobowiązań.

b.                                   Kryteria kwalifikacji składników aktywów i zobowiązań

W praktyce wygląda to w ten sposób, że dane operacje księgujemy na odpowiednich kontach. Konta są przypisane do odpowiednich pozycji aktywów lub pasywów w bilansie, aby system sam mógł nam wszystko policzyć. Jednak, aby potrafić to zrobić, a nie zawsze polegać na innych trzeba wiedzieć gdzie dane elementy lądują. Z tego powodu na egzaminie może pojawić się lista elementów, które będzie przypisać do odpowiednich miejsc w bilansie.

Podstawową rzecz, którą trzeba umieć zrobić to określić czy dana operacja jest aktywem czy pasywem. Dla przypomnienia aktywa są tym co posiadamy, zazwyczaj fizycznie. Natomiast pasywa to te elementy dzięki którym finansujemy posiadane aktywa. Jeśli uda nam się rozdzielić je w sposób prawidłowy to suma aktywów będzie równa sumie pasywów.

Kolejną ważną rzeczą jest przydzielić do odpowiedniej "ćwiartki" bilansu. Aktywa dzielą się na trwałe, czyli takie których nie można łatwo upłynnić w przeciągu dwunastu miesięcy, oraz obrotowe, czyli takie które da się upłynnić w przeciągu najbliższych dwunastu miesięcy. Pasywa dzielą się na kapitał podstawowy, czyli środki, które posiada dana jednostka, oraz kapitał obcy (zobowiązania) czyli to co posiadamy z zewnątrz.

c.                                    Zasady wyceny poszczególnych składników bilansu na moment początkowego ujęcia oraz na dzień bilansowy

Przy zachowaniu zasady ostrożności powinno się wycenić każdy składnik bilansu. Z niektórymi jest dość prosto, gdyż ich wartości nie trzeba szacować, tylko znamy ją wprost, przykładowo ile mamy gotówki w kasie. Niestety wartość niektórych trzeba wycenić i powinno to być zrobione tak rzeczywiście jak tylko się da. W zależności od tego co to za element to stosuje się inną metodę wyceny. Oczywiście istnieją na to oddzielne przepisy, jak również tysiąc pięćset wyjątków. Wyceniając poszczególne składniki bilansu powinno się stosować UoR¹, jeśli jej treść nie jest wystarczająca powinno się stosować KSR, a następnie MSR i MSSF. Metody najpopularniejsze do wyceny początkowej to:

·                                                    Cena nabycia (UoR art. 28 ust. 2¹) - Cena zakupu danego składnika uwzględniając podatek, uwzględniając pomniejszenia jak przykładowo koszt importu, transportu, montażu

·                                                    Koszt wytworzenia (UoR art. 28 ust. 3¹) - składa się z kosztów bezpośrednich, które dotyczą danego składnika oraz uzasadnionej części kosztów pośrednich

·                                                    Cena sprzedaży netto (UoR art. 28 ust. 5¹) - Cena za którą można by było sprzedać na dzień bilansowy wyceniany składnik

·                                                    Wartość godziwa (UoR art. 28 ust. 6¹) - cena rynkowa, ewentualnie pomniejszona o koszty transakcji za którą druga (dobrze poinformowana strona) byłaby skłonna nabyć dany składnik

·                                                    Skorygowana cena nabycia - wyliczana przy użyciu wzorów, które są również dostępne w funkcjach pakietu MS Excel(XIRR, IRR, XNPV)

d.                                   Struktura aktywów bilansu jednostek (przedsiębiorstw) prowadzących działalność produkcyjną, usługową i handlową

Struktura aktywów jest przedstawiona w załącznikach do UoR¹, wystarczy wiedzieć jakiego typu działalnością jest dana jednostka. Działalność produkcyjna, usługowa i handlowa znajduje się w załączniku 1 do UoR¹.

A. Aktywa trwałe

  I. Wartości niematerialne i prawne - wykorzystywane do bieżącej działalności, wybrane podlegają amortyzacji

    1. Koszty zakończonych prac rozwojowych

    2. Wartość firmy

    3. Inne wartości niematerialne i prawne

    4. Zaliczki na wartości niematerialne i prawne

  II. Rzeczowe aktywa trwałe - wykorzystywane do bieżącej działalności, wybrane podlegają amortyzacji

    1. Środki trwałe

      a) grunty (w tym prawo użytkowania wieczystego gruntu)

      b) budynki, lokale, prawa do lokali i obiekty inżynierii lądowej i wodnej

      c) urządzenia techniczne i maszyny

      d) środki transportu

      e) inne środki trwałe

    2. Środki trwałe w budowie

    3. Zaliczki na środki trwałe w budowie

  III. Należności długoterminowe - kwoty, które należą się jednostce od innych podmiotów, ale otrzyma je najwcześniej za dwanaście miesięcy

    1. Od jednostek powiązanych

    2. Od pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

    3. Od pozostałych jednostek

  IV. Inwestycje długoterminowe - nie wykorzystywane do bieżącej działalności, ale o potencjalnej możliwości osiągania z nich zysków, zazwyczaj nie podlegają amortyzacji

    1. Nieruchomości

    2. Wartości niematerialne i prawne

    3. Długoterminowe  aktywa finansowe

      a) w jednostkach powiązanych

        – udziały lub akcje

        – inne papiery wartościowe (spis w art. 3 ust. 1 pkt. 1 Ustawy o obrocie instrumentami finansowymi[6])

        – udzielone pożyczki

        – inne długoterminowe aktywa finansowe

      b) w pozostałych jednostkach, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

        – udziały lub akcje

        – inne papiery wartościowe

        – udzielone pożyczki

        – inne długoterminowe aktywa finansowe

      c) w pozostałych jednostkach

        – udziały lub akcje

        – inne papiery wartościowe

        – udzielone pożyczki

        – inne długoterminowe aktywa finansowe

    4. Inne inwestycje długoterminowe

  V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe - kiedy z góry za coś opłacimy (ubezpieczenie za nieruchomość, prenumerata czasopisma) to kwota wędruje na konto "rozliczenia międzyokresowe", natomiast później, w danych okresach czasu (zazwyczaj co miesiąc) proporcjonalna część kwoty przechodzi na odpowiednie konto kosztowe (np. "koszty usług obcych"). To co na dzień bilansowy zostanie w rozliczeniach międzyokresowych wędruje do bilansu. W to miejsce wszystkie kwoty, które mają przejść na konto kosztowe (np. "Koszty usług obcych") minimum po dwunastu miesiącach.

    1. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

    2. Inne rozliczenia międzyokresowe

B. Aktywa obrotowe

  I. Zapasy

    1. Materiały - Zakupione od innej jednostki, przeznaczone do dalszej produkcji

    2. Półprodukty i produkty w toku - produkty w trakcie produkcji, lub takie, które są gotowe, ale muszą przejść dalszą obróbkę zanim zostaną sprzedane

    3. Produkty gotowe - Wytworzone przez jednostkę, gotowe do sprzedaży

    4. Towary - zakupione od innej jednostki, gotowe do sprzedaży

    5. Zaliczki na dostawy i usługi

  II. Należności krótkoterminowe  Niezależnie od terminu spłaty w tym miejscu lądują wszystkie należności z tytułu dostaw i usług

    1. Należności od jednostek powiązanych

      a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty:

        – do 12 miesięcy

        – powyżej 12 miesięcy

      b) inne

    2. Należności od pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

      a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty:

        – do 12 miesięcy

        – powyżej 12 miesięcy

      b) inne

    3. Należności od pozostałych jednostek

      a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty:

        – do 12 miesięcy

        – powyżej 12 miesięcy

      b) z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych tytułów  publicznoprawnych

      c) inne

      d) dochodzone na drodze sądowej 

  III. Inwestycje krótkoterminowe

    1. Krótkoterminowe aktywa finansowe

      a) w jednostkach powiązanych

        – udziały lub akcje

        – inne papiery wartościowe

        – udzielone pożyczki

        – inne krótkoterminowe aktywa finansowe

      b) w pozostałych jednostkach

        – udziały lub akcje

        – inne papiery wartościowe

        – udzielone pożyczki

        – inne krótkoterminowe aktywa finansowe

      c) środki pieniężne i inne aktywa pieniężne

        – środki pieniężne w kasie i na rachunkach

        – inne środki pieniężne

        – inne aktywa pieniężne

    2. Inne inwestycje krótkoterminowe

  IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe - kiedy z góry za coś opłacimy (ubezpieczenie za nieruchomość, prenumerata czasopisma) to kwota wędruje na konto "rozliczenia międzyokresowe", natomiast później, w danych okresach czasu (zazwyczaj co miesiąc) proporcjonalna część kwoty przechodzi na odpowiednie konto kosztowe (np. "koszty usług obcych"). To co na dzień bilansowy zostanie w rozliczeniach międzyokresowych wędruje do bilansu. W to miejsce wszystkie kwoty, które mają przejść na konto kosztowe (np. "Koszty usług obcych") do dwunastu miesięcy od dnia bilansowego.

C. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy

D. Udziały (akcje) własne

e.                                   Struktura pasywów bilansu jednostek (przedsiębiorstw) prowadzących działalność produkcyjną, usługową i handlową

 Struktura pasywów jest przedstawiona w załącznikach do UoR¹, wystarczy wiedzieć jakiego typu działalnością jest dana jednostka. Działalność produkcyjna, usługowa i handlowa znajduje się w załączniku 1 do UoR¹.

A. Kapitał (fundusz) własny

  I. Kapitał (fundusz) podstawowy - Cały wkład startowy (zazwyczaj w postaci kasy, ale zdarzają się grunty czy nieruchomości). Z zależności od typu jednostki (spółka jawna, cywilna, fundusz itd.) jest wymagana inna kwota, aby można było działalność rozpocząć. W zależności od typu jednostki może też posiadać inną nazwę (np. kapitał zakładowy). Najbardziej standardowy scenariusz zakłada, że kwota zostanie raz wpłacona, a następnie wypłacona w dniu likwidacji jednostki. Jednak można podwyższyć lub obniżyć kapitał podstawowy w szczególnych wypadkach. Wymaga to jednak odpowiedniej uchwały, oraz zgody KNF'u. Chyba, że typ jednostki umożliwia płynniejszą zmianę, wtedy wystarczy uchwała, zmiana w statucie i poinformowanie KNF'u. (Różnica między zgodą a poinformowaniem KNF'u jest istotna pod kątem czasu. W momencie wysłania informacji można już podwyższyć/obniżyć kapitał. Natomiast czekanie na pozwolenie trwa od dwóch tygodni do kilku miesięcy, a i tak nie musi być rozpatrzone pozytywnie.)

 II. Kapitał (fundusz) zapasowy, w tym:

    – nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji)

  III. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, w tym:

    – z tytułu aktualizacji wartości godziwej

  IV. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe, w tym:

    – tworzone zgodnie z umową (statutem) spółki

    – na udziały (akcje) własne

  V. Zysk (strata) z lat ubiegłych - skumulowany zysk, który nie został nigdzie przeksięgowany (zazwyczaj potrzebna jest do tego jakaś uchwała, w ramach podstawki, że mogą)

  VI. Zysk (strata) netto - kwota z bieżącego okresu, która może później na podstawie uchwały zostać przeksięgowana do innej pozycji, jeśli tak się nie stanie to w następnym roku bilansowym wartość ta samoistnie przejdzie na zysk (stratę) z lat ubiegłych.

  VII. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania

  I. Rezerwy na zobowiązania - Duża część opłat w jednostce jest regularna. Zazwyczaj wcześniej odkładane są fundusze na przyszłe zobowiązania, aby na pewno mieć z czego je spłacić.

    1. Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

    2. Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne

      – długoterminowa

      – krótkoterminowa

    3. Pozostałe rezerwy

      – długoterminowe

      – krótkoterminowe

  II. Zobowiązania długoterminowe

    1. Wobec jednostek powiązanych

    2. Wobec pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

    3. Wobec pozostałych jednostek

      a) kredyty i pożyczki

      b) z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych

      c) inne zobowiązania finansowe

      d) zobowiązania wekslowe

      e) inne

  III. Zobowiązania krótkoterminowe - należy pamiętać, że wszystkie zobowiązania z tytułu dostaw i usług lądują w tym miejscu niezależnie od terminu wymaganej zapłaty. W dobrze prowadzonej i terminowej jednostce kwoty, które trafiają na konta zobowiązań pojawiają się bardziej po to by pokazać obroty na poszczególnych kontach, natomiast niemal od razu po dostaniu faktury są opłacane.

    1. Zobowiązania wobec jednostek powiązanych

      a) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności:

        – do 12 miesięcy

        – powyżej 12 miesięcy

      b) inne

    2. Zobowiązania wobec pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

      a) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności:

        – do 12 miesięcy

        – powyżej 12 miesięcy

      b) inne

    3. Zobowiązania wobec pozostałych jednostek

      a) kredyty i pożyczki

      b) z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych

      c) inne zobowiązania finansowe

      d) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności:

        – do 12 miesięcy

        – powyżej 12 miesięcy

      e) zaliczki otrzymane na dostawy i usługi

      f) zobowiązania wekslowe

      g) z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych tytułów  publicznoprawnych

      h) z tytułu wynagrodzeń

      i) inne

    4. Fundusze specjalne

  IV. Rozliczenia międzyokresowe

    1. Ujemna wartość firmy

    2. Inne rozliczenia międzyokresowe - kiedy ktoś z góry nam coś opłaci (dostęp do programu) to kwota wędruje na konto "rozliczenia międzyokresowe", natomiast później, w danych okresach czasu (zazwyczaj co miesiąc) proporcjonalna część kwoty przechodzi na odpowiednie konto przychodów (np. "przychody usług obcych"). To co na dzień bilansowy zostanie w rozliczeniach międzyokresowych wędruje do bilansu w to miejsce.

      – długoterminowe - powyżej 12 miesięcy

      – krótkoterminowe - do 12 miesięcy

f.                                     Zasady sporządzania bilansu, w tym uproszczonego bilansu dla jednostek małych i mikro

·                                                    Jednostki mikro - Załącznik 4 UoR¹

Aktywa

  A. Aktywa trwałe, w tym środki trwałe

  B. Aktywa obrotowe, w tym:

    – zapasy

    – należności krótkoterminowe

  C. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy

  D. Udziały (akcje) własne

Pasywa

  A. Kapitał (fundusz) własny, w tym:

    – kapitał (fundusz) podstawowy

  B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania, w tym:

    – rezerwy na zobowiązania

    – zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek

·                                                    Jednostki małe - Załącznik 5 UoR¹

Aktywa

  A. Aktywa trwałe

    I. Wartości niematerialne i prawne

    II. Rzeczowe aktywa trwałe, w tym:

      – środki trwałe

      – środki trwałe w budowie

    III. Należności długoterminowe

    IV. Inwestycje długoterminowe, w tym:

      – nieruchomości

      – długoterminowe aktywa finansowe

    V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe

  B. Aktywa obrotowe

    I. Zapasy

    II. Należności krótkoterminowe, w tym:

      a) z tytułu dostaw i usług, w tym:

        – do 12 miesięcy

        – powyżej 12 miesięcy

    III. Inwestycje krótkoterminowe, w tym:

      a) krótkoterminowe aktywa finansowe, w tym:

        – środki pieniężne w kasie i na rachunkach

    IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe

  C. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy

  D. Udziały (akcje) własne

Pasywa

  A. Kapitał (fundusz) własny

    I. Kapitał (fundusz) podstawowy

    II. Kapitał (fundusz) zapasowy, w tym:

      – nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji)

    III. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, w tym:

      – z tytułu aktualizacji wartości godziwej

    IV. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe

    V. Zysk (strata) z lat ubiegłych

    VI. Zysk (strata) netto

    VII. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)

  B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania

    I. Rezerwy na zobowiązania, w tym:

      – rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne

    II. Zobowiązania długoterminowe, w tym:

      – z tytułu kredytów i pożyczek

    III. Zobowiązania krótkoterminowe, w tym:

      a) z tytułu kredytów i pożyczek

      b) z tytułu dostaw i usług, w tym:

        – do 12 miesięcy

        – powyżej 12 miesięcy

      c) fundusze specjalne

    IV. Rozliczenia międzyokresowe

2.2.              Rachunek zysków i strat

a.                                    Kryteria ujęcia przychodów i kosztów w rachunku zysków i strat

Rachunek zysków i strat można przedstawiać w dwóch wariantach. Jeżeli w danej jednostce używa się rodzajowego układu kont to trzeba użyć wariantu porównawczego. Jeżeli jednocześnie używa rodzajowego i funkcjonalnego układu kont to jednostka ma wybór czy używa porównawczego czy kalkulacyjnego. Jeżeli w danej jednostce używa się tylko funkcjonalnego układu kosztów to używa się kalkulacyjnego wariantu.

Oba warianty różnią się tylko pierwszą częścią, aż do wyliczenia zysku (straty) ze sprzedaży.

Po wybraniu wariantu odpowiedniego dla danej jednostki można zacząć uzupełniać RZiS. W praktyce podpina się odpowiednie konta i tabelka wylicza się sama. Na egzaminie może pojawić się zadanie w którym będzie trzeba wskazać konkretne miejsce w którym dany element występuje.

b.                                   Struktura rachunku zysków i strat - Załącznik 1 UoR¹

·      (wariant kalkulacyjny)

A. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów, w tym: (związane bezpośrednio z działalnością jednostki)

– od jednostek powiązanych

I. Przychody netto ze sprzedaży produktów

II. Przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów

B. Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów, w tym: (związane bezpośrednio z działalnością jednostki)

– jednostkom powiązanym

I. Koszt wytworzenia sprzedanych produktów

II. Wartość sprzedanych towarów i materiałów

C. Zysk (strata) brutto ze sprzedaży (A–B)

D. Koszty sprzedaży

E. Koszty ogólnego zarządu

F. Zysk (strata) ze sprzedaży (C–D–E)

G. Pozostałe przychody operacyjne (związane ze zbyciem i nabyciem, a nie związane bezpośrednio z działalnością jednostki)

I. Zysk z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych

II. Dotacje

III. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

IV. Inne przychody operacyjne

H. Pozostałe koszty operacyjne(związane ze zbyciem i nabyciem, a nie związane bezpośrednio z działalnością jednostki)

I. Strata z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych

II. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

III. Inne koszty operacyjne

I. Zysk (strata) z działalności operacyjnej (F+G–H)

J. Przychody finansowe

I. Dywidendy i udziały w zyskach, w tym:

a) od jednostek powiązanych, w tym:

– w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

b) od jednostek pozostałych, w tym:

– w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

II. Odsetki, w tym:

– od jednostek powiązanych

III. Zysk z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

– w jednostkach powiązanych

IV. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

V. Inne

K. Koszty finansowe

I. Odsetki, w tym:

– dla jednostek powiązanych

II. Strata z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

– w jednostkach powiązanych

III. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

IV. Inne

L. Zysk (strata) brutto (I+J–K)

M. Podatek dochodowy

N. Pozostałe obowiązkowe zmniejszenia zysku (zwiększenia straty)

O. Zysk (strata) netto (L–M–N)

·      (wariant porównawczy)

A. Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi, w tym: (Związane bezpośrednio z działalnością jednostki)

– od jednostek powiązanych

I. Przychody netto ze sprzedaży produktów

II. Zmiana stanu produktów (zwiększenie – wartość dodatnia, zmniejszenie – wartość ujemna)

III. Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki

IV. Przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów

B. Koszty działalności operacyjnej (Związane bezpośrednio z działalnością jednostki)

I. Amortyzacja

II. Zużycie materiałów i energii

III. Usługi obce

IV. Podatki i opłaty, w tym:

– podatek akcyzowy

V. Wynagrodzenia

VI. Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia, w tym:

– emerytalne

VII. Pozostałe koszty rodzajowe

VIII. Wartość sprzedanych towarów i materiałów

C. Zysk (strata) ze sprzedaży (A–B)

D. Pozostałe przychody operacyjne (Związane z nabywaniem lub zbywaniem, ale nie związane bezpośrednio z działalnością jednostki)

I. Zysk z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych

II. Dotacje

III. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

IV. Inne przychody operacyjne

E. Pozostałe koszty operacyjne(Związane z nabywaniem lub zbywaniem, ale nie związane bezpośrednio z działalnością jednostki)

I. Strata z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych

II. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

III. Inne koszty operacyjne

F. Zysk (strata) z działalności operacyjnej (C+D–E)

G. Przychody finansowe

I. Dywidendy i udziały w zyskach, w tym:

a) od jednostek powiązanych, w tym:

– w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

b) od jednostek pozostałych, w tym:

– w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

II. Odsetki, w tym:

– od jednostek powiązanych

III. Zysk z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

– w jednostkach powiązanych

IV. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

V. Inne

H. Koszty finansowe

I. Odsetki, w tym:

– dla jednostek powiązanych

II. Strata z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

– w jednostkach powiązanych

III. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

IV. Inne

I. Zysk (strata) brutto (F+G–H)

J. Podatek dochodowy

K. Pozostałe obowiązkowe zmniejszenia zysku (zwiększenia straty)

L. Zysk (strata) netto (I–J–K)

c.                                    Zasady sporządzania rachunku zysków i strat, w tym uproszczonego rachunku zysków i strat dla jednostek małych i mikro

·                                                    Jednostki mikro - Załącznik 4 UoR¹

A. Przychody  podstawowej  działalności  operacyjnej  i zrównane  z nimi,  w tym zmiana  stanu  produktów  (zwiększenie – wartość  dodatnia,  zmniejszenie – wartość ujemna)

B. Koszty podstawowej działalności operacyjnej:

I. Amortyzacja

II. Zużycie materiałów i energii

III. Wynagrodzenia, ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia

IV. Pozostałe koszty

C. Pozostałe przychody i zyski, w tym aktualizacja wartości aktywów

D. Pozostałe koszty i straty, w tym aktualizacja wartości aktywów

E. Podatek dochodowy

F. Zysk/strata netto (A−B+C−D−E) (dla  jednostek  mikro,  o których mowa w art. 3  ust. 1a  pkt 1, 3  i 4  oraz  ust. 1b ustawy) lub

G. Wynik finansowy netto ogółem (A−B+C−D−E), w tym:

I. Nadwyżka przychodów nad kosztami (wartość dodatnia)

II. Nadwyżka kosztów nad przychodami (wartość ujemna)

·                                                    Jednostka mała - Załącznik 5 UoR¹

*                                                                  (wariant kalkulacyjny)

A. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów

B. Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów

C. Koszty sprzedaży

D. Koszty ogólnego zarządu

E. Zysk (strata) ze sprzedaży (A–B–C–D)

F. Pozostałe przychody operacyjne, w tym:

– aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

G. Pozostałe koszty operacyjne, w tym:

– aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

H. Przychody finansowe, w tym:

I. Dywidendy i udziały w zyskach od jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale, w tym:

– od jednostek powiązanych, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

II. Odsetki, w tym:

– od jednostek powiązanych

III. Zysk z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

– w jednostkach powiązanych

IV. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

I. Koszty finansowe, w tym:

I. Odsetki, w tym:

– dla jednostek powiązanych

II. Strata z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

– w jednostkach powiązanych

III. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

J. Zysk (strata) brutto (E+F–G+H–I)

K. Podatek dochodowy

L. Zysk (strata) netto (J–K)

*                                                                  (wariant porównawczy)

A. Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi

I. Przychody netto ze sprzedaży

II. Zmiana stanu produktów (zwiększenie – wartość dodatnia, zmniejszenie – wartość ujemna)

III. Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki

B. Koszty działalności operacyjnej

I. Amortyzacja

II. Zużycie materiałów i energii

III. Usługi obce

IV. Wynagrodzenia

V. Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia, w tym:

– emerytalne

VI. Pozostałe koszty, w tym:

– wartość sprzedanych towarów i materiałów

C. Zysk (strata) ze sprzedaży (A–B)

D. Pozostałe przychody operacyjne, w tym:

– aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

E. Pozostałe koszty operacyjne, w tym:

– aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

F. Przychody finansowe, w tym:

I. Dywidendy i udziały w zyskach od jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie  w kapitale, w tym:

– od jednostek powiązanych, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

II. Odsetki, w tym:

– od jednostek powiązanych

III. Zysk z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

– w jednostkach powiązanych

IV. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

G. Koszty finansowe, w tym:

I. Odsetki, w tym:

– dla jednostek powiązanych

II. Strata z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

– w jednostkach powiązanych

III. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

H. Zysk (strata) brutto (C+D–E+F–G)

I. Podatek dochodowy

J. Zysk (strata) netto (H–I)

2.3.              Rachunek przepływów pieniężnych

a.                                    Rachunek memoriałowy a rachunek kasowy

·                                                    Rachunek memoriałowy - Koszty uzyskania przychodów są ujmowane w tym roku obrotowym w którym zostały uzyskane przychody, których dotyczą (Art. 3 ust. 4 Ustawa o podatku dochodowym¹)

·                                                    Rachunek kasowy - Koszty są ujmowane w tym roku obrotowym w którym zostały poniesione (Art. 3 ust. 4 Ustawa o podatku dochodowym[7])

b.                                   Podstawowe kategorie przepływów pieniężnych

Schemat RPP również znajduje się w załącznikach do UoR¹. Jednak nie zależnie od wariantu (o ile jest obowiązek pisania go) to można wyróżnić trzy kategorie:

·                                                    Działalność operacyjna w jej skład wchodzą wszystkie koszty i przychody związane z bezpośrednią działalnością jednostki, oraz pozostałe, które nie zostały zaliczone do inwestycyjnej lub finansowej (przykładowo rozrachunki z dostawcami, pracownikami)

·                                                    Działalność inwestycyjna w jej skład wchodzą wszystkie koszty i przychody związane ze zbywaniem i nabywaniem aktywów trwałych i krótkoterminowych finansowych (przykładowo udzielone pożyczki, nabyte akcje)

·                                                    Działalność finansowa w jej skład wchodzą wszystkie koszty i przychody związane z pozyskiwaniem i utratą pasywów (przykładowo zaciągnięte pożyczki, emisja akcji czy obligacji)

2.4.              Zadania praktyczne - Gdy już skończę uzupełniać całą teorię do egzaminu, to w tym miejscu zamierzam umieścić kilka zadań, które mogą się pojawić w ramach tej tematyki.

2.5.              Wiadomości uzupełniające - zamierzam spisywać tutaj wszystkie ważniejsze pojęcia, które osoba ucząca się tego materiału powinna na tym etapie znać. Opisywać je będę, gdy upewnię się, że nie wchodzą w materiał innego z tematów, które należy opanować do tego egzaminu.

a.    jednostki powiązane (Art. 3 ust. 1 pkt. 43 UoR¹) – dwie lub więcej jednostek wchodzących w skład grupy kapitałowej

b.    grupa kapitałowa (Art. 3 ust. 1 pkt. 44 UoR¹) – jednostka dominująca wraz z jednostkami zależnymi

c.     Jednostka dominująca (Art. 3 ust. 1 pkt. 37 UoR¹) – jednostka będąca spółką handlową lub przedsiębiorstwem państwowym sprawująca kontrolę nad jednostką zależną

d.    Jednostka zależna (Art. 3 ust. 1 pkt. 39 UoR¹) – jednostka będąca spółką handlową będąca spółką handlową lub podmiotem utworzonym i działającym zgodnie z przepisami obcego prawa handlowego, kontrolowaną przez jednostkę dominującą

e.    rodzajowy układ kont – zawierają konta z zespołu „4”. Używane kiedy koszty ponoszone przez jednostkę najłatwiej jest pogrupować według rodzajów.

·                                                    401 – Zużycie materiałów i energii

·                                                    402 – Usługi obce

·                                                    403 – Podatki i opłaty

·                                                    404 – Wynagrodzenia

·                                                    405 – Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia

·                                                    408 – Amortyzacja

·                                                    409 – Pozostałe koszty

·                                                    490 – Rozliczenie kosztów rodzajowych

f.     Funkcjonalno-kalkulacyjny układ kont

·                                                    501 – Koszty działalności podstawowej

·                                                    502 – Koszty wydziałowe produkcji podstawowej

·                                                    508 – Koszy ogólno produkcyjne

·                                                    509 – Braki

·                                                    51 – Koszty zakupu

·                                                    52 – Koszty sprzedaży

·                                                    53 – Koszty działalności pomocniczej

·                                                    55 – Koszty ogólnego zarządu

·                                                    58 – Rozliczenie kosztów działalności

---

[1] Ustawa o Rachunkowości (Dz. U. 2019 poz. 351)
[6] Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 2286, 2243, 2244 z 2019 r. poz. 730, 875)

[7] Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, 1358, 1394)

^{Poprzednie zagadnienie                                                                                                                   Następne zagadnienie}