1. Finanse banków i instytucji finansowych
1.1 System bankowy
· Bank centralny
* W Polsce Bankiem centralnym jest Narodowy Bank Polski (NBP) (Art. 1 o NBP[i]).
* Celem jest utrzymanie stabilnego poziomu cen przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej Rządu o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP (Art. 3 ust. 1 o NBP4).
* Zadania (Art. 3 ust. 2 o NBP4):
à Organizowanie rozliczeń pieniężnych
à Prowadzenie gospodarki rezerwami dewizowymi
à Prowadzenie działalności dewizowej w granicach określonych ustawami
à Prowadzenie bankowej obsługi budżetu państwa
à Regulowanie płynności banków oraz ich refinansowanie
à Kształtowanie warunków niezbędnych dla rozwoju systemu bankowego
à Działania na rzecz stabilności finansowej w zakresie instytucji finansowej
à Działanie na rzecz wyeliminowania lub ograniczenia ryzyka systemowego
à Opracowanie statystyki pieniężnej i bankowej, bilansu płatniczego oraz międzynarodowej pozycji inwestycyjnej
à Wykonanie innych zadań określonych ustawami
* Ma wyłączne prawo emitowania znaków pieniężnych RP (Art. 4 o NBP4).
* Organami NBP są: Prezes NBP, Rada Polityki Pieniężnej, Zarząd NBP (Art. 6 o NBP4).
· Banki państwowe (Art. 14-19 Prawa Bankowego[ii])
* Utworzony przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia (Art. 14 Prawa Bankowego5)
* Organami są rada nadzorcza i zarząd (Art. 15 Prawa Bankowego5). Radę powołuje się na okres 3 lat. Członków oraz Przewodniczącego rady powołuje Prezes Rady Ministrów (Art. 16 Prawa Bankowego5). Członków i Prezesa zarządu powołuje Rada Nadzorcza (Art. 17 Prawa Bankowego5).
* Minister właściwy do spraw aktywów państwowych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw instytucji finansowych po zasięgnięciu opinii KNF nadaje w drodze rozporządzenia statut bankowi państwowemu (Art. 19 Prawa Bankowego5).
· Banki w formie spółek akcyjnych (Art. 21-29 Prawa Bankowego5).
* Do utworzenia i działalności stosuje się przepisy Kodeksu spółek handlowych (Art. 21 Prawa Bankowego5).
* Rada nadzorcza składa się z co najmniej pięciu osób fizycznych. Są powoływane przez Walne Zgromadzenie. Wszelkie zmiany w składzie przekazuje się w formie informacji do KNF (Art. 22 Prawa Bankowego5).
* Zarząd składa się z co najmniej trzech osób fizycznych. Są powoływane przez radę nadzorczą. Wszelkie zmiany w składzie przekazuje się w formie informacji do KNF. Prezesowi podlega komórka audytu wewnętrznego. Wyodrębnia się stanowisko członka odpowiedzialnego z zarządzanie ryzykiem istotnym w działalności banku. Zarząd ustala a rada nadzorcza zatwierdza wewnętrzny podział kompetencji w zarządzie. (Art. 22a Prawa Bankowego5).
* Utworzenie wymaga zgody KNF (Art. 30a Prawa Bankowego5).
* Instytucja kredytowa prowadząca działalność bankową na terytorium RP poprzez oddział może utworzyć bank krajowy w formie spółki akcyjnej (Art. 42a Prawa Bankowego5).
· Banki hipoteczne
* Tworzony wyłącznie w formie spółki akcyjnej (Art. 9 ustawy o listach[iii])
* Funkcjonuje na postawie Prawa Bankowego5, Ustawy o NBP4 oraz ustawy o listach6.
* Czynności: udzielanie kredytów zabezpieczonych hipoteką; udzielanie kredytów niezabezpieczonych hipoteką; nabywanie wierzytelności innych banków z tytułu udzielonych przez nie kredytów zabezpieczonych i niezabezpieczonych hipoteką; emitowanie hipotecznych listów zastawnych, którego podstawą stanowią wierzytelności banku hipotecznego; emitowanie publicznych listów zastawnych (Art. 12 ustawy o listach6).
· Banki zrzeszające
* Bank w formie spółki akcyjnej, utworzony przez bank spółdzielczy, jeśli bank ten zrzesza co najmniej jeden bank spółdzielczy na zasadach określonych w ustawie oraz posiada wystarczająco wysoki kapitał założycielski (Art. 2 ust. 2 ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych8).
· Banki spółdzielcze (Art. 20 Prawa Bankowego5).
* Bank będący spółdzielnią regulowany Prawem Bankowym5, Prawem Spółdzielczym[iv] i ustawie o funkcjonowaniu banków spółdzielczych[v] (Art. 2 ust 1 ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych8).
* Utworzenie wymaga zgody KNF (Art. 30a Prawa Bankowego5).
· Oddziały i Przedstawicielstwa instytucji kredytowych
* Instytucja kredytowa może prowadzić działalność na terytorium RP poprzez oddział lub w ramach działalności trans granicznej (Art. 48i Prawa Bankowego5).
· Oddziały i przedstawicielstwa banków zagranicznych
* Utworzenie oddziału wymaga zezwolenia KNF (Art. 40 Prawa Bankowego5).
* Utworzenie przedstawicielstwa wymaga zezwolenia KNF (Art. 42 Prawa Bankowego5).
1.2 Rola Banku Gospodarstwa Krajowego
· Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) – utworzony rozporządzeniem Prezydenta RP o połączeniu państwowych instytucji kredytowych w BKG, jest bankiem państwowym (Art. 2 ustawy o BGK[vi]).
· Celem jest wspieranie polityki gospodarczej Rady Ministrów, rządowych programów społeczno-gospodarczych, w tym doręczeniowo-gwarancyjnych, oraz programów samorządności lokalnej i rozwoju regionalnego (Art. 4 ustawy o BGK9)
· Zadania (Art. 5 ustawy o BGK9):
* Wykonywanie czynności określonych w Prawie Bankowym5
* Obsługa funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych BGK
* Obsługa transakcji eksportowych z zastosowaniem instrumentów wspierania eksportu oraz wspieranie eksportu polskich towarów i usług
* Wykonywanie czynności dotyczących instytucji kredytowych zlikwidowanych lub uznanych za zlikwidowane
* Prowadzenie (pośrednio lub bezpośrednio) działalności gwarancyjnej lub doręczeniowej w ramach realizacji rządowych programów doręczeniowo-gwarancyjnych lub w imieniu i na rachunek Skarbu Państwa
* Wydawanie oświadczeń mających moc dokumentu urzędowego umożliwiających wykreślenie wpisów ujawnionych w działach III i IV ksiąg wieczystych
* Wspieranie rozwoju budownictwa mieszkaniowego, w szczególności budowę lokali mieszkalnych na wynajem lub w ramach realizacji rządowych programów
· Organami są Rada Nadzorcza i Zarząd (Art. 7 ustawy o BGK9)
1.3 Finansowe grupy kapitałowe, w tym międzynarodowe, konglomeraty finansowe oraz struktury holdingowe
1.4 Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe
· Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa (SKOK) – spółdzielnia do której stosuje się przepisy Prawa Spółdzielczego (Art. 2 o SKOK[vii])
· Celem jest gromadzenie środków pieniężnych wyłącznie swoich członków, udzielanie im pożyczek i kredytów, przeprowadzanie na ich zlecenie rozliczeń finansowych oraz wykonywanie dystrybucji ubezpieczeń (na zasadach ustawy o dystrybucji ubezpieczeń[viii]). Po uzyskaniu zgody KNF może pośredniczyć w zbywaniu i odkupywaniu JU lub tytułów uczestnictwa (na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych[ix]). Do rozliczeń i poleceń zapłaty stosuje się przepisy Prawa Bankowego5. Są uprawnione do wydawania pieniądza elektronicznego (na zasadach z ustawy o usługach płatniczych[x]). Mogą świadczyć usługi zaufania oraz wydawać środki identyfikacji elektronicznej (Art. 3 o SKOK10).
· Utworzenie wymaga zezwolenia KNF (Art. 7 o SKOK10).
· Członkami mogą być osoby fizyczne połączone więzią o charakterze zawodowym lub organizacyjnym (Art. 10 o SKOK10).
· Krajowa spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa – spółdzielnia osób prawnych. Członkami są wyłącznie SKOK. Celem jest zapewnienie stabilności finansowej kas. (Art. 41-42 o SKOK10).
1.5 Inne instytucje finansowe
1.6 Fundusze własne
· Kategorie
· Struktura
· Wewnętrzne relacje
· Sposoby wnoszenia i zaliczania poszczególnych instrumentów do odpowiednich kategorii funduszy
· Tworzenie, przeznaczenie, wykorzystywanie, inne operacje i pozycje wpływające na poziom funduszy własnych poszczególnych rodzajów podmiotów
1.7 Proces szacowania kapitału wewnętrznego oraz dokonywania przez banki jego przeglądów
1.8 Zakres i zasady wyznaczania wymogów kapitałowych, w tym zakres i warunki stosowania metod statystycznych
1.9 Bufory kapitałowe
· Uwarunkowania stosowania
· Zasady kalkulacji
· Normy regulacyjne
1.10 Domiar kapitałowy
· Definicja
· Zakres stosowania
· Obowiązujące normy kapitałowe
· Poszczególne składowe, ich poziom oraz sposób obliczania, w tym zasady kalkulacji współczynnika wypłacalności
1.11 System zarządzania ryzykiem banku oraz system kontroli wewnętrznej, jako elementy systemu zarządzania
1.12 Kategorie identyfikowanego ryzyka w działalności bankowej, wiążące normy ostrożnościowe, określające dopuszczalne ryzyko w działalności banku oraz zakres ich stosowania
1.13 Uwarunkowania procesu wyznaczania akceptowalnego poziomu ryzyka
1.14 System identyfikacji, pomiaru, monitorowania i raportowania ryzyka w działalności banku oraz innych podmiotów finansowych działających na rynku regulowanym
1.15 Zarządzanie aktywami i pasywami, struktura finansowania oraz alokacja środków z uwzględnieniem uwarunkowań walutowych, terminowych, zmienności stóp procentowych oraz ryzyka kontrahenta
1.16 Limity wewnętrzne, normy koncentracji oraz pozostałe normy regulacyjne
1.17 Rodzaje operacji i instrumentów bankowych realizowanych na rachunek własny, jak i oferowanych klientom, w tym:
· prowadzenie rachunków bankowych,
· udzielanie kredytów i pożyczek,
· gwarancji bankowych,
· poręczeń,
· akredytyw,
· emisja bankowych papierów wartościowych,
· emisja listów zastawnych,
· rozliczenia pieniężne – wymagania regulacyjne
1.18 uczestnictwo podmiotów finansowych w systemie bezpieczeństwa. System gwarancji depozytów – aspekty finansowe oraz obowiązki informacyjne
1.19 System rekompensat – aspekty finansowe
1.20 Zasady partycypacji w finansowaniu systemu nadzoru
1.21 Procesy restrukturyzacji oraz uporządkowanej likwidacji podmiotu finansowego – założenia, możliwe scenariusze, wykorzystywane mechanizmy
1.22 Odpowiedzialność oraz rola poszczególnych instytucji w procesach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji
[i] Ustawa z dnia 9 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim
[ii] Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo Bankowe
[v] Ustawa z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających
[vii] Ustawa z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych
[viii] Ustawa z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń
[ix] Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi
[x] Ustawa z 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz